Wielkie zderzenie w Fomalhaut. Do takich kolizji dochodziło, gdy powstawał Układ Słoneczny
22 grudnia 2025, 10:52Fomalhaut to jedna z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie. Znajduje się w odległości 25 lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Ryba Południowa i jest bardziej masywna, jaśniejsza oraz znacznie młodsza od Słońca. Ma zaledwie 440 milionów lat. Otaczają ją liczne pierścienie szczątków, z których formuje się układ planetarny. Grupa naukowców z USA, Chin, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Chile wykorzystała Teleskop Hubble'a do zobrazowania gwałtownych kolizji, do jakich dochodzi w tworzącym się systemie. Kolizji podobnych do tych, jakie miały miejsce, gdy tworzył się Układ Słoneczny.
Ptak zamiast ryby
5 listopada 2009, 11:20Ponieważ zmniejsza się liczebność ryb, pelikany różowe musiały sobie jakoś poradzić z tą sytuacją. Nikt jednak nie przypuszczał, że zaczną połykać w całości pisklęta głuptaków przylądkowych (Morus capensis).
Jedzenie jest uzależniające, ale cukier czy tłuszcz nie są jak kokaina lub heroina
10 września 2014, 08:53Ludzie mogą być uzależnieni od jedzenia jako takiego, ale nie od specyficznych pokarmów, takich jak produkty bogate w cukier bądź tłuszcz.
Wykorzystując 'metodę' komórek nowotworowych, uzyskali tolerancję przeszczepu bez immunosupresji
30 marca 2020, 12:03Zainspirowani taktykami wykorzystywanymi przez komórki nowotworowe, naukowcy z Uniwersytetu w Pittsburghu opracowali mikrocząstki rozmiarów komórki, które uwalniają związek "nakłaniający" organizm, by zaakceptował przeszczepione tkanki jako własne. Rozwiązanie to nosi nazwę Recruitment-MP (od ang. recruitment-microparticles).
Każdy 1 punkt procentowy betonu więcej, to o 3,3 pp większy problem w czasie powodzi
7 kwietnia 2020, 08:53Badacze z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa odkryli, że na każdy 1 punkt procentowy zwiększenia powierzchni zabetonowanych – jak drogi, parkingi, budynki i inna infrastruktura – przypada 3,3-procentowe zwiększenie intensywności powodzi. Oznacza to, że jeśli w basenie danej rzeki zabetonowaną powierzchnię zwiększymy o 10%, to średnio przepływ wody w czasie zwiększy się tam o 33%.
Energia tysięcy Słońc. Po raz pierwszy udało się zmierzyć chwilową moc dżetu czarnej dziury
17 kwietnia 2026, 09:04Dżety czarnych dziur to jedne z najbardziej energetycznych zjawisk we Wszechświecie. Wystrzeliwane z okolic horyzontu zdarzeń z prędkościami bliskimi prędkości światła, wpływają na ewolucję galaktyk, zasilają ośrodek międzygwiazdowy w energię i pola magnetyczne, a nawet drążą gigantyczne pustki w gromadach galaktyk. Mimo to jedno fundamentalne pytanie pozostawało bez odpowiedzi: ile energii niosą te strumienie materii w danej chwili?
Depresja zmienia postrzeganie
1 grudnia 2009, 10:27Ludzie z depresją naprawdę inaczej postrzegają świat. I nie chodzi tu bynajmniej o jego niezbyt różowe barwy. Okazuje się, że nie mają oni problemów z interpretowaniem dużych obrazów czy scen, nie umieją jednak wyłapać różnic dotyczących drobnych szczegółów (Journal of Neuroscience).
Ślimak morski pomaga wyjaśnić i wyeliminować wpływ chemii na mózg
9 października 2014, 12:08Chemioterapia powoduje zmiany w metabolizmie i przepływie krwi przez mózg (ang. chemo brain), które mogą się utrzymywać nawet przez 10 lat. Naukowcy z Centrum Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Teksańskiego z Houston przeprowadzili badania na komórkach ślimaków morskich Aplysia californica, których mechanizmy pamięciowe przypominają te występujące u ludzi i odkryli, na czym, przynajmniej w przypadku mięczaków, polega negatywne działanie doksorubicyny. Co więcej, za pomocą eksperymentalnego leku udało się te efekty odwrócić.
Własnoręcznie wykonana maseczka? Naukowcy radzą, jakie materiały są najlepsze
29 kwietnia 2020, 09:52Od kiedy na całym świecie, w związku z epidemią COVID-19, gwałtownie wzrosło zapotrzebowanie na maseczki, pojawiły się problemy z zapewnieniem tego środka ochronnego pracownikom służby zdrowia. Stąd też apele, o noszenie własnoręcznie wykonanych maseczek. Amerykańskie Towarzystwo Chemiczne informuje na łamach swojego pisma ACS Nano, że maseczkę najlepiej wykonać z połączenia bawełny i szyfonu. Najlepiej odfiltruje ona aerozole.
Mózg nie ma osobnych obszarów dla różnych języków. Przetwarza je w tym samym miejscu
29 lipca 2026, 07:32Czy mózg dwujęzyczny posiada jeden, uniwersalny „procesor gramatyczny” dla obu języków, czy raczej każdy język ma swoją odrębną neuronalną maszynerię? To pytanie od dekad dzieli badaczy dwujęzyczności – jedna teoria zakłada elastyczne współdzielenie mechanizmów, druga przewiduje, że języki, nawet formalnie podobne, są przetwarzane w osobnych obszarach mózgu.
